EN 1090: wat is het en wanneer heeft u het nodig?

EN 1090 is de Europese normenreeks voor het vervaardigen van dragende constructies van staal en aluminium, en de basis voor de verplichte CE-markering van die onderdelen. Wie liggers, kolommen, spanten, bordessen of andere constructieve delen maakt en levert, krijgt er vroeg of laat mee te maken: van de opdrachtgever, de constructeur of de aangewezen instantie.

Dit artikel legt uit wat de norm regelt, voor wie hij geldt en hoe een bedrijf aan een EN 1090 certificaat komt. Wilt u direct hulp bij het traject, kijk dan bij EN 1090 certificering.

1. Uit welke delen bestaat EN 1090?

EN 1090-1 regelt hoe u aantoont dat uw constructieve onderdelen voldoen, en is daarmee het deel waar de CE-markering op rust. EN 1090-2 bevat de technische eisen voor de uitvoering van staalconstructies: materialen, snijden, lassen, boutverbindingen, toleranties en inspectie. EN 1090-3 doet hetzelfde voor aluminium. Voor de werkvloer is deel 2 het belangrijkste, voor de certificering deel 1.

• EN 1090-1: conformiteitsbeoordeling en CE-markering
• EN 1090-2: technische eisen voor staal
• EN 1090-3: technische eisen voor aluminium
• EN 1090-4 en -5: dunwandige, koudgevormde onderdelen

2. Wie heeft een EN 1090 certificaat nodig?

Iedere fabrikant die constructieve onderdelen van staal of aluminium als bouwproduct op de markt brengt, heeft een gecertificeerde fabrieksproductiebeheersing volgens EN 1090-1 nodig. Dat geldt ook voor een werkplaats die alleen in opdracht van een aannemer produceert, zodra het onderdeel als dragend deel van een bouwwerk de deur uitgaat. Montage op de bouwplaats en niet-dragende producten vallen er in de regel niet onder. Twijfelt u over een specifiek product, lees dan wanneer CE-markering voor staalconstructies verplicht is of gebruik de normkiezer.

3. Wat betekenen de EXC-klassen?

EN 1090-2 kent vier uitvoeringsklassen, EXC1 tot en met EXC4, en hoe hoger de klasse, hoe strenger de eisen aan lassen, inspectie en documentatie. De constructeur legt de klasse vast op basis van de gevolgen bij bezwijken, de belasting en de manier van produceren. Voor de meeste gebouwen is dat EXC2. Uw certificaat geldt tot een bepaalde klasse: wie gecertificeerd is voor EXC2 mag geen EXC3-werk leveren. Een uitgebreide vergelijking staat in de EXC-klassen van EN 1090-2, en de vereiste lasnaadkwaliteit per klasse in ISO 5817.

4. Wat moet er geregeld zijn voor de certificering?

De kern van EN 1090-1 is een werkend systeem voor fabrieksproductiebeheersing (FPC): vastgelegde werkwijzen die aantonen dat elk onderdeel aan de eisen voldoet. Voor gelaste constructies hoort daar een aangewezen lascoördinator bij, gekwalificeerde lasmethoden en gekwalificeerde lassers.

• Een beschreven FPC-systeem, zie fabrieksproductiebeheersing onder EN 1090-1
• Een verantwoordelijke lascoördinator volgens ISO 14731, eigen of ingehuurd
• Gekwalificeerde lasmethoden (WPQR volgens ISO 15614-1) en een WPS per toepassing
• Gekwalificeerde lassers volgens ISO 9606-1

5. Hoe verloopt een EN 1090 certificering?

Een EN 1090 certificaat wordt afgegeven door een aangewezen instantie (notified body) na een initiële inspectie van uw fabriek en uw FPC-systeem. Daarna volgt periodiek toezicht. Vooraf loont een gap-analyse: wat is er al, wat ontbreekt, en welke kwalificaties moeten nog worden beproefd. Lasmethodekwalificaties hebben de langste doorlooptijd, omdat proefstukken gelast, onderzocht en beproefd moeten worden. Begin daar dus mee.

DEHAAS is geen aangewezen instantie en geeft zelf geen certificaten af. Wij bereiden het traject voor, verzorgen de lastechnische kant en staan naast u tijdens de audit.

6. Ons advies

Bepaal eerst welke uitvoeringsklasse uw opdrachtgevers vragen, want dat bepaalt de omvang van het hele traject. Laat u niet hoger certificeren dan u werkelijk nodig heeft, maar houd rekening met de projecten die u over een paar jaar wilt doen. Wilt u weten waar u staat? Wij helpen bij de EN 1090 certificering van gap-analyse tot audit, in heel Nederland.