EN 15085: lassen aan spoorvoertuigen

Wie last aan spoorvoertuigen of onderdelen daarvan, komt terecht in een eigen normenkader. EN 15085 is strenger dan EN 1090 op het punt van personeel, ontwerpbeoordeling en documentatie, en vraagt certificering door een erkende instelling.

Voor toeleveranciers die een onderdeel voor een spoorbedrijf gaan maken is dat vaak een onaangename verrassing. Dit artikel legt uit hoe het stelsel in elkaar zit.

De certificeringsniveaus

EN 15085-2 kent vier certificeringsniveaus, CL1 tot CL4. CL1 is het hoogste en geldt voor bedrijven die lassen in alle lasprestatieklassen, inclusief de veiligheidsrelevante. CL4 is voor bedrijven die alleen niet-dragend werk verrichten.

Het niveau bepaalt welke kwalificaties het personeel moet hebben, welke lascoordinatoren vereist zijn en hoe zwaar het kwaliteitssysteem is. Een bedrijf dat één onderdeel voor de spoorsector maakt kan vaak met een lager niveau toe, maar dat moet vooraf met de opdrachtgever worden afgestemd.

Lasprestatieklassen en lasklassen

Elke verbinding krijgt een lasprestatieklasse, van CP A tot CP D, afgeleid uit de belasting en de veiligheidsrelevantie van het onderdeel. Die klasse bepaalt vervolgens de lasklasse volgens ISO 5817 en de omvang van het onderzoek.

De constructeur wijst die klassen toe en legt ze vast in de tekening. Ontbreekt de klasse, dan kan de fabrikant het onderzoek niet plannen en de inspecteur niet beoordelen. Dat is in de praktijk het eerste waar een auditor naar kijkt.

Personeel en ontwerpbeoordeling

EN 15085-2 eist een gekwalificeerde lascoordinator met een kennisniveau dat past bij het certificeringsniveau, doorgaans IWE of IWT. Daarnaast moet er een plaatsvervanger zijn aangewezen, iets wat bij EN 1090 niet expliciet wordt geeist.

Ook moet de fabrikant het ontwerp beoordelen op lastechnische uitvoerbaarheid en de lasdetails accorderen. Dat is een actieve verantwoordelijkheid: een tekening klakkeloos overnemen voldoet niet aan de norm.

Wat het voor toeleveranciers betekent

Levert u een onderdeel aan een spoorbedrijf, dan zal de opdrachtgever certificering volgens EN 15085 eisen, of eisen dat u onder zijn certificaat werkt met vastgelegde afspraken. Het certificeringstraject vraagt doorgaans enkele maanden.

DEHAAS begeleidt dat traject: bepalen welk certificeringsniveau nodig is, het kwaliteitssysteem inrichten, de kwalificaties op orde brengen en de rol van lascoordinator vervullen tot u die zelf kunt invullen. Zie lascoordinator inhuren.