WPS, WPQR en lasserskwalificaties

WPS, WPQR en lasserskwalificaties

Wie lasproductie levert onder EN 1090, ISO 3834, PED 2014/68/EU of een klantspecificatie, moet aantonen dat de lasmethode en de lasser gekwalificeerd zijn. Dat bewijs bestaat uit drie documenten die vaak door elkaar worden gehaald: de WPS, de WPQR en het lascertificaat. DEHAAS verzorgt het complete traject, van de eerste voorlopige lasmethodebeschrijving tot het goedgekeurde kwalificatiedossier.

  • WPQR volgens EN ISO 15614-1 en ASME IX
  • Lasserskwalificaties volgens ISO 9606-1
  • Slimme dekking, geen overbodige proeven
  • Coördinatie met lab en keurende instantie

Wij doen dat pragmatisch. Een lasmethodekwalificatie kost geld, dus kijken wij eerst wat er al gedekt is, wat er slim gecombineerd kan worden en welke proef het grootste geldigheidsgebied oplevert. Zo betaalt u voor kwalificaties die uw werk werkelijk dekken, niet voor papier dat in een map verdwijnt.

Wat is een WPS en wanneer is die verplicht

Een WPS (Welding Procedure Specification) is de lasmethodebeschrijving: het werkdocument dat de lasser vertelt met welk proces, toevoegmateriaal, stroombereik, voorwarmtemperatuur en naadopbouw een verbinding gelast moet worden. De WPS is gebaseerd op een goedgekeurde kwalificatie, de WPQR. Hoe die twee zich precies tot elkaar verhouden, leggen wij uit in ons artikel over het verschil tussen een WPS en een WPQR.

Een gekwalificeerde WPS is onder meer vereist bij CE-markering van staalconstructies volgens EN 1090-2 (vanaf uitvoeringsklasse EXC2), bij certificering volgens ISO 3834-2 en -3, bij drukapparatuur onder de PED 2014/68/EU en in vrijwel elke serieuze klantspecificatie in scheepsbouw en machinebouw.

WPS opstellen: van pWPS tot werkdocument

DEHAAS stelt uw lasmethodebeschrijvingen op, te beginnen met een pWPS (voorlopige WPS) voor de kwalificatieproef en daarna de definitieve WPS voor productie. Wij zorgen dat de parameters realistisch zijn voor uw werkplaats en uw lassers, want een WPS die in de praktijk niet gevolgd wordt, is bij de eerste audit een bevinding.

Heeft u al WPS'en, dan beoordelen wij of ze nog kloppen: dekt de onderliggende WPQR het huidige werk, zijn de essentiële variabelen juist overgenomen en sluiten de documenten aan op de normversies waarnaar uw contracten verwijzen. Meer over deze dienst leest u op de pagina WPS opstellen.

WPQR-kwalificatie volgens EN ISO 15614-1 en ASME IX

De WPQR (Welding Procedure Qualification Record) is het bewijs dat een lasmethode deugdelijke verbindingen oplevert. Daarvoor wordt een proefstuk gelast onder toezicht, waarna het destructief en niet-destructief wordt onderzocht: onder meer trekproeven, buigproeven, kerfslagproeven waar vereist, macro-onderzoek en hardheidsmetingen.

DEHAAS begeleidt het complete traject volgens EN ISO 15614-1 voor de Europese markt of ASME IX voor werk onder de Amerikaanse code. Wij bepalen de proefstukconfiguratie die het gewenste geldigheidsgebied oplevert, schrijven de pWPS, begeleiden het lassen van het proefstuk en stellen na goedkeuring de definitieve documenten op. De volledige aanpak staat beschreven bij WPQR-kwalificatie.

Lasserskwalificaties volgens ISO 9606-1

Naast de methode moet ook de lasser gekwalificeerd zijn. Voor staal gebeurt dat volgens ISO 9606-1: de lasser last een proefstuk dat wordt beoordeeld en beproefd, waarna het lascertificaat de gedekte procesgroep, materiaalvorm, dikte, diameter en lasposities vastlegt.

DEHAAS organiseert deze kwalificaties voor uw hele ploeg: wij bepalen welke proeven de productie het breedst dekken, plannen de sessies met de keurende instantie, bereiden de lassers voor en bewaken daarna de geldigheid. Dat laatste wordt vaak onderschat: een certificaat moet elke zes maanden door de werkgever of lascoördinator worden bevestigd, anders vervalt het stilzwijgend.

Geldigheidsgebieden beoordelen en dekking bewaken

Elke kwalificatie heeft een geldigheidsgebied: het bereik van materiaalgroepen, dikten, diameters, lasprocessen en posities dat door de proef gedekt wordt. Hier gaat het in de praktijk het vaakst mis. Een WPQR op 10 millimeter dekt niet vanzelfsprekend uw werk op 30 millimeter, en een wissel van materiaalgroep of van massieve draad naar gevulde draad kan een nieuwe kwalificatie vereisen.

DEHAAS brengt uw bestaande kwalificaties in kaart en legt ze naast uw orderportefeuille. Het resultaat is een dekkingsmatrix die per product laat zien welke WPS en welke lassers inzetbaar zijn, waar de gaten zitten en welke enkele proef meerdere gaten tegelijk dicht. Die matrix is ook bij audits en klantbeoordelingen goud waard, omdat u in één oogopslag kunt aantonen dat de productie gedekt is.

Coördinatie met laboratorium en keurende instantie

Bij een kwalificatietraject zijn meerdere partijen betrokken: uw werkplaats, het beproevingslaboratorium en de keurende of aangemelde instantie die toeziet en aftekent. DEHAAS coördineert dat geheel. Wij vragen offertes aan, stemmen de proefstukafmetingen en het beproevingsprogramma vooraf af, zijn aanwezig bij het lassen van het proefstuk en bewaken de doorlooptijd.

Door de afstemming vooraf voorkomen wij de klassieke vertragingen: een proefstuk dat te klein blijkt voor alle proeven, een kerfslagproef die vergeten is of een instantie die achteraf aanvullende eisen stelt. U heeft één aanspreekpunt en ontvangt aan het einde een compleet, direct bruikbaar kwalificatiedossier.

Veelgestelde vragen

De WPQR is het kwalificatiebewijs: het verslag van een beproefde proeflas met alle onderzoeksresultaten. De WPS is het werkdocument voor de lasser, opgesteld binnen het geldigheidsgebied van die WPQR. Eén WPQR kan meerdere WPS'en dragen, maar een WPS zonder onderliggende WPQR heeft geen waarde.

Het certificaat moet elke zes maanden worden bevestigd door de werkgever of lascoördinator, op basis van aantoonbaar laswerk binnen het geldigheidsgebied. Daarnaast geldt een verlenging na twee of drie jaar, afhankelijk van de gekozen route in de norm. Zonder die bevestigingen vervalt het certificaat.

Nee, niet automatisch. De twee systemen hanteren verschillende variabelen, proeven en geldigheidsgebieden. Soms accepteert een klant een bestaande kwalificatie na een technische beoordeling, maar voor werk onder de ASME-code is in de regel een kwalificatie volgens ASME IX nodig. Wij beoordelen vooraf wat uw bestaande dossier waard is.

Dat hangt af van de beschikbaarheid van materiaal, laboratorium en keurende instantie en van het vereiste beproevingsprogramma. Reken op enkele weken doorlooptijd van proeflas tot goedgekeurde WPQR. Door proeven te combineren en de planning vooraf strak af te stemmen, houden wij die doorlooptijd zo kort mogelijk.

Heeft u een lastechnische vraag?

Stel uw eerste vraag aan de DEHAAS Welding & Quality Assistant, laat uw situatie beoordelen door een specialist, of bel direct.

WhatsApp