Staalbouw
Voor een staalbouwer draait alles om EN 1090. Zonder geldig FPC-certificaat mag er geen prestatieverklaring worden afgegeven en mag de constructie niet met CE-markering de markt op. Tegelijk is de norm zo geschreven dat de eisen per uitvoeringsklasse verschuiven, en dat maakt het lastig te bepalen wat er in uw situatie echt moet.
- EN 1090-1 en EN 1090-2 van EXC1 tot EXC4
- FPC-systeem opzetten en onderhouden
- WPS-boek en WPQR's die het hele werkpakket dekken
- Lascoordinator volgens ISO 14731 op afroep
DEHAAS werkt als externe lasafdeling voor staalbouwers: van het opzetten van het FPC-systeem en het lasboek tot de rol van lascoordinator en de begeleiding bij de audit van de aangewezen instantie.
De uitvoeringsklasse bepaalt alles
EN 1090-2 kent vier uitvoeringsklassen, EXC1 tot EXC4. De klasse volgt uit de gevolgklasse van het bouwwerk, de belastingsituatie en de productiecategorie, en wordt door de constructeur bepaald in de bestekstukken. Staat er niets, dan geldt EXC2 als terugvaloptie.
De klasse bepaalt vervolgens de laskwaliteitseisen volgens ISO 3834, de omvang van het niet-destructief onderzoek, het kwaliteitsniveau volgens ISO 5817, de eisen aan snijranden, de toleranties en de traceerbaarheid. Een verkeerde klasse aannemen betekent dus of onnodige kosten of een constructie die niet voldoet. Zie EN 1090 en de uitvoeringsklassen.
FPC: het systeem achter het certificaat
Factory Production Control is de fabrieksproductiebeheersing die aantoont dat wat u aflevert overeenkomt met wat u berekend en gespecificeerd hebt. Het omvat inkoop en materiaalbeheer, traceerbaarheid, kalibratie, personeelskwalificaties, laswerkbeheersing, keuring en afhandeling van afwijkingen.
De aangewezen instantie toetst dat systeem bij de initiële inspectie en daarna periodiek. In de praktijk struikelen bedrijven het vaakst over traceerbaarheid van materiaal, over verlopen lasserskwalificaties en over WPS-en die niet aansluiten op het werk dat daadwerkelijk wordt uitgevoerd. Zie FPC uitgelegd.
Het lasboek dat het werkpakket dekt
Een veelgemaakte fout is een map met vijf WPS-en die drie jaar geleden zijn gemaakt, terwijl de werkplaats inmiddels andere diktes, andere staalsoorten en andere posities last. Formeel is dat laswerk dan niet gedekt.
DEHAAS analyseert het werkelijke werkpakket, bepaalt welke kwalificatiebereiken nodig zijn en stelt een minimale set WPQR's samen die het hele pakket dekt. Dat scheelt kwalificatiekosten en voorkomt dat er halverwege een project een proefstuk moet worden gelast. Zie WPS opstellen en WPQR-geldigheid bepalen.
De lascoordinator
Vanaf EXC2 is een gekwalificeerde lascoordinator verplicht, met een kennisniveau dat volgt uit ISO 14731 en uit de staalsoort, dikte en klasse. Voor veel staalbouwers in het middensegment is dat een IWT of IWS, bij zwaarder werk een IWE.
Die rol vast in dienst hebben is voor een bedrijf van tien tot dertig man vaak niet haalbaar. DEHAAS vervult de taak extern, met een vastgelegde taakverdeling die de aangewezen instantie accepteert. Zie lascoordinator inhuren.
Wat er bij een audit misgaat
De terugkerende bevindingen: geen aantoonbare koppeling tussen certificaat en toegepast materiaal, lassers die buiten hun kwalificatiebereik werken, ontbrekende NDO-rapporten bij de voorgeschreven percentages, en toleranties die niet zijn gemeten maar wel zijn afgetekend.
Geen van die punten is moeilijk op te lossen, maar ze kosten wel een vervolginspectie en soms een leveringsstop. Een gap assessment vooraf kost minder dan een afwijking achteraf. DEHAAS voert die uit en begeleidt de hersteltermijn.
Veelgestelde vragen
Ja, als u dragende staalconstructies op de markt brengt die onder de geharmoniseerde norm vallen. Dan is CE-markering verplicht en dus een gecertificeerd FPC-systeem. Voor niet-dragende onderdelen of voor werk dat volledig op locatie als bouwdeel wordt gerealiseerd, kan het anders liggen; dat toetst u per geval.
Dat bepaalt de constructeur, op basis van gevolgklasse, belastingcategorie en productiecategorie volgens EN 1090-2 bijlage B. Staat er in het bestek niets, dan geldt EXC2. Neem nooit zelf een lagere klasse aan omdat dat goedkoper uitkomt.
Dat hangt volledig af van uw werkpakket. Veel bedrijven kunnen met drie tot zes goed gekozen kwalificaties vrijwel alles dekken, mits de proefstukken slim zijn gekozen op materiaalgroep, dikte en positie. Slecht gekozen proefstukken leiden juist tot tien kwalificaties die samen minder dekken.
Ja. Wij bereiden het dossier voor, lopen vooraf een interne controle en zijn bij de inspectie aanwezig om de lastechnische vragen te beantwoorden. Dat verkort de inspectie en voorkomt bevindingen die op een misverstand berusten.
Heeft u een lastechnische vraag?
Stel uw eerste vraag aan de DEHAAS Welding & Quality Assistant, laat uw situatie beoordelen door een specialist, of bel direct.