# Normkiezer: welke lasnorm geldt voor uw laswerk? > Kies uw product en zie direct welke lasnorm geldt, wat u moet aantonen, welk acceptatieniveau hoort en hoeveel NDO gebruikelijk is. Veertien producttypes. Bron: https://dehaasprojects.com/normkiezer/ Bijgewerkt op: 2026-11-04 Normkiezer Bijgewerkt: 4 november 2026 Kort samengevat - Welke lasnorm geldt, volgt uit wat u maakt en waarvoor het dient, niet uit het lasproces. - Staalconstructies vallen onder EN 1090-2, drukapparatuur onder de PED en EN 13445, spoorvoertuigen onder EN 15085-2 en aluminium onder EN 1090-3. - Bij EN 1090-2 bepaalt u de uitvoeringsklasse EXC1 tot EXC4 uit de gevolgklasse, de gebruikscategorie en de productiecategorie. - Het acceptatieniveau komt meestal uit ISO 5817, bij aluminium uit ISO 10042. Bijgewerkt op 4 november 2026 Welke norm op uw laswerk van toepassing is, hangt niet af van wat u last maar van wat u maakt en waarvoor het dient. Een stalen hal valt onder EN 1090-2, hetzelfde laswerk in een drukvat valt onder de PED, en in een spoorvoertuig geldt EN 15085. Op deze pagina ziet u per producttype welke norm geldt, wat u moet kunnen aantonen, wie dat mag doen, welk acceptatieniveau erbij hoort en hoeveel niet-destructief onderzoek gebruikelijk is. Alles hieronder is indicatief en bedoeld om u snel de goede richting in te helpen. De bindende eis staat altijd in het ontwerp, het contract of de risicobeoordeling. Twijfelt u, bel dan gerust: u krijgt antwoord van een lascoördinator. ## Welke norm geldt voor uw laswerk? Kies wat u maakt. U ziet meteen welke norm van toepassing is, wat u moet kunnen aantonen en wie dat mag doen. Indicatief: de definitieve eis staat in het ontwerp of het contract. EN 1090-2 + EN 1090-1 ## Staalconstructie #### Wat u moet kunnen aantonen - Uitvoeringsklasse EXC1 tot EXC4 bepaald en vastgelegd - WPS en WPQR volgens ISO 15614-1 binnen het juiste bereik - Lassers gekwalificeerd volgens ISO 9606-1 - Lascoördinator met taken en bevoegdheden volgens ISO 14731 - FPC-systeem en CE-markering onder EN 1090-1 Acceptatieniveau ISO 5817 klasse B, C of D, gekoppeld aan de uitvoeringsklasse Gebruikelijke NDO-omvang EXC2 ongeveer 0 tot 10 procent, EXC3 ongeveer 10 tot 20 procent, EXC4 tot 100 procent op dwarsnaden #### Wie dat doet De WPQR's worden afgegeven door een erkende examinator of keuringsinstantie. De FPC wordt beoordeeld door een notified body. #### Bepaal uw uitvoeringsklasse (EXC) EN 1090-2 leidt de EXC af uit de gevolgklasse, de gebruikscategorie en de productiecategorie. Gevolgklasse (CC) CC1 gering gevolg CC2 normaal gevolg CC3 groot gevolg Gebruikscategorie (SC) SC1 overwegend statisch SC2 vermoeiing of seismisch Productiecategorie (PC) PC1 geen las boven S355, geen speciale eisen PC2 hogere staalsoort, holle profielen of zwaar laswerk Uitvoeringsklasse EXC2 [Hier helpen wij mee: EN 1090 ondersteuning](/diensten/en-1090-ondersteuning/)[Lees de sectorpagina](/sectoren/staalbouw/) Zet dit in mijn aanvraag -> Indicatief. De definitieve norm en klasse volgen uit het ontwerp, het contract of de risicobeoordeling. PED 2014/68/EU + EN 13445 ## Drukvat of drukapparatuur #### Wat u moet kunnen aantonen - Indeling in categorie I tot IV op basis van druk, volume en fluïdumgroep - WPS en WPQR goedgekeurd door een erkende derde partij - Lasserskwalificaties afgenomen door een erkende derde partij - NDO-omvang volgens de gekozen technische tabel - Materiaalcertificaten 3.1 of 3.2 volgens EN 10204 Acceptatieniveau ISO 5817 klasse B voor de meeste drukdragende lassen Gebruikelijke NDO-omvang Volgt de gekozen technische tabel: van steekproef tot 100 procent RT of UT op lengte- en rondnaden #### Wie dat doet Vanaf categorie II is een notified body of recognised third party organisation betrokken bij de kwalificaties. [Hier helpen wij mee: WPQR-kwalificatietraject](/diensten/wpqr-kwalificatie/)[Lees de sectorpagina](/sectoren/drukapparatuur/) Zet dit in mijn aanvraag -> Indicatief. De definitieve norm en klasse volgen uit het ontwerp, het contract of de risicobeoordeling. EN 13480 + PED ## Industrieel leidingwerk #### Wat u moet kunnen aantonen - Leidingklasse en categorie bepaald volgens de PED - WPS en WPQR passend bij materiaalgroep en wanddikte - Lassers gekwalificeerd volgens ISO 9606-1, juiste positie en diameterbereik - NDO-percentage per lasnaad vastgelegd en aantoonbaar - Drukproef en eindrapportage compleet Acceptatieniveau ISO 5817 klasse B of C, afhankelijk van de leidingklasse Gebruikelijke NDO-omvang Meestal 5 tot 100 procent RT of UT per lasnaadsoort, vastgelegd in het inspectieplan #### Wie dat doet Kwalificaties binnen de PED-scope lopen via een erkende derde partij; de dagelijkse bewaking doet de lascoördinator. [Hier helpen wij mee: NDO-begeleiding](/diensten/ndo-begeleiding/)[Lees de sectorpagina](/sectoren/petrochemie-procesindustrie/) Zet dit in mijn aanvraag -> Indicatief. De definitieve norm en klasse volgen uit het ontwerp, het contract of de risicobeoordeling. EN 14015 of EN 12285 ## Opslagtank #### Wat u moet kunnen aantonen - Keuze tussen bovengrondse (EN 14015) en ondergrondse tank (EN 12285) - WPS en WPQR voor de plaatdikten en naadvormen in de tank - Lassers gekwalificeerd voor de voorkomende posities - NDO op bodemnaden, mantelnaden en aansluitingen - Beproeving en oplevering volgens de norm Acceptatieniveau ISO 5817 klasse C voor mantelnaden, klasse B op kritische aansluitingen Gebruikelijke NDO-omvang Vacuümbox op bodemnaden, RT of UT op mantelnaden volgens de norm #### Wie dat doet De lascoördinator bewaakt de uitvoering; de eindkeuring loopt vaak via een onafhankelijke inspectie-instantie. [Hier helpen wij mee: Fabricage-inspectie](/diensten/fabricage-inspectie/)[Lees de sectorpagina](/sectoren/tankbouw/) Zet dit in mijn aanvraag -> Indicatief. De definitieve norm en klasse volgen uit het ontwerp, het contract of de risicobeoordeling. Klasse-eisen (DNV, LR, BV) + IACS ## Schip of scheepsonderdeel #### Wat u moet kunnen aantonen - Goedkeuring van lasprocedures door het klassebureau - Lassers gekwalificeerd volgens de eisen van dat klassebureau - Materialen met klasse-certificaat - NDO door een gekwalificeerd NDO-bedrijf, rapportage aan de surveyor - Acceptatiecriteria volgens klasse, niet alleen ISO 5817 Acceptatieniveau De acceptatietabel van het klassebureau, niet automatisch ISO 5817 Gebruikelijke NDO-omvang Per lasnaadsoort vastgelegd in het NDO-plan dat de surveyor goedkeurt #### Wie dat doet Het klassebureau keurt en geeft vrij. Wij bereiden het dossier voor en begeleiden de survey. [Hier helpen wij mee: Third-party inspectie](/diensten/third-party-inspectie/)[Lees de sectorpagina](/sectoren/scheepsbouw/) Zet dit in mijn aanvraag -> Indicatief. De definitieve norm en klasse volgen uit het ontwerp, het contract of de risicobeoordeling. EN 15085-2 ## Spoorvoertuig of onderdeel #### Wat u moet kunnen aantonen - Certificeringsniveau CL1 tot CL4 van het bedrijf - Lasklasse per onderdeel (CP A tot CP D) uit de constructietekening - Lascoördinator met de juiste bevoegdheid volgens EN 15085-2 - WPS en WPQR passend bij de lasklasse - Toetsing door een erkende certificatie-instelling Acceptatieniveau ISO 5817 klasse B of C per lasklasse CP A tot CP D Gebruikelijke NDO-omvang CP A vraagt volledig volumetrisch onderzoek, CP C en D vaak alleen visueel #### Wie dat doet De certificatie-instelling beoordeelt het bedrijf. De lascoördinator bewaakt de dagelijkse uitvoering. [Hier helpen wij mee: Lascoördinator inhuren](/diensten/lascoordinator-inhuren/)[Lees de sectorpagina](/sectoren/machinebouw/) Zet dit in mijn aanvraag -> Indicatief. De definitieve norm en klasse volgen uit het ontwerp, het contract of de risicobeoordeling. Machinerichtlijn 2006/42/EG + ISO 3834 ## Machine of machineframe #### Wat u moet kunnen aantonen - Risicobeoordeling die aangeeft welke lassen kritisch zijn - ISO 3834-2, -3 of -4 gekozen passend bij het product - WPS en WPQR voor de kritische verbindingen - Acceptatieniveau volgens ISO 5817 (B, C of D) vastgelegd - Technisch dossier compleet voor de CE-verklaring Acceptatieniveau ISO 5817 klasse C voor dragende delen, klasse D voor niet-kritische delen Gebruikelijke NDO-omvang Alleen op de lassen die uit de risicobeoordeling als kritisch komen #### Wie dat doet De fabrikant verklaart zelf conformiteit. Wij zorgen dat het lasdeel van het dossier klopt. [Hier helpen wij mee: ISO 3834 ondersteuning](/diensten/iso-3834-ondersteuning/)[Lees de sectorpagina](/sectoren/machinebouw/) Zet dit in mijn aanvraag -> Indicatief. De definitieve norm en klasse volgen uit het ontwerp, het contract of de risicobeoordeling. EN 1090-2 EXC3 of EXC4 + EN 13001 ## Kraan of hijswerktuig #### Wat u moet kunnen aantonen - Uitvoeringsklasse meestal EXC3 of EXC4 door vermoeiingsbelasting - Vermoeiingsgevoelige lassen apart benoemd op de tekening - Ruime NDO-omvang, vaak 100 procent op kritische naden - Acceptatieniveau ISO 5817 klasse B op vermoeiingskritische lassen - Volledige traceerbaarheid van materiaal tot lasser Acceptatieniveau ISO 5817 klasse B op vermoeiingskritische lassen Gebruikelijke NDO-omvang Ruim: vaak 100 procent op dwarsnaden in de hoofddraagconstructie #### Wie dat doet De lascoördinator bewaakt de uitvoering; NDO door een gekwalificeerd bureau volgens ISO 9712. [Hier helpen wij mee: QA/QC-ondersteuning](/diensten/qa-qc-ondersteuning/)[Lees de sectorpagina](/sectoren/kraan-hijswerktuigen/) Zet dit in mijn aanvraag -> Indicatief. De definitieve norm en klasse volgen uit het ontwerp, het contract of de risicobeoordeling. ISO 3834 + hygiënisch ontwerp (EHEDG) ## Voedingsmiddelen of farmacie #### Wat u moet kunnen aantonen - Hygiënisch lasontwerp: doorgelaste, gladde en spleetvrije naden - Orbitaal lassen met vastgelegde parameters waar mogelijk - Beitsen en passiveren, of gasvormige wortelbescherming aantoonbaar - Ferrietgehalte en oppervlakteruwheid binnen de gestelde grenzen - Materiaalcertificaten 3.1 voor alle productcontactdelen Acceptatieniveau ISO 5817 klasse B, aangevuld met eisen aan ruwheid en wortelzijde Gebruikelijke NDO-omvang Visueel op 100 procent van de productcontactzijde, endoscopie bij gesloten leidingwerk #### Wie dat doet De opdrachtgever stelt de hygiëne-eisen. Wij vertalen die naar WPS, controle en rapportage. [Hier helpen wij mee: Lastechnisch advies](/diensten/lastechnisch-advies/)[Lees de sectorpagina](/sectoren/voedingsmiddelen-farma/) Zet dit in mijn aanvraag -> Indicatief. De definitieve norm en klasse volgen uit het ontwerp, het contract of de risicobeoordeling. PED + EN 13445 of EN 13480 ## Waterstof of energietransitie #### Wat u moet kunnen aantonen - Materiaalkeuze die geschikt is voor waterstof bij de gekozen druk - Lage hardheid in de warmte-beïnvloede zone, vastgelegd in de WPS - Strenge NDO-omvang en acceptatiecriteria - Traceerbaarheid tot op smeltnummer - Afstemming met de notified body over de categorie Acceptatieniveau ISO 5817 klasse B, met een harde bovengrens aan de hardheid in de WBZ Gebruikelijke NDO-omvang Hoog percentage RT of UT, vaak 100 procent, plus hardheidsmeting #### Wie dat doet Kwalificaties lopen via een erkende derde partij. Wij stellen de WPS op en bewaken de uitvoering. [Hier helpen wij mee: Lastechnische consultancy](/diensten/lastechnische-consultancy/)[Lees de sectorpagina](/sectoren/waterstof-energietransitie/) Zet dit in mijn aanvraag -> Indicatief. De definitieve norm en klasse volgen uit het ontwerp, het contract of de risicobeoordeling. EN 1090-2 EXC3 of EXC4 + ROK of RTD-richtlijn ## Brug of kunstwerk #### Wat u moet kunnen aantonen - Uitvoeringsklasse EXC3 of EXC4 uit het ontwerp of het bestek - Vermoeiingsdetails en hun detailcategorie benoemd op de tekening - WPS en WPQR met slagwerkproeven bij de juiste temperatuur - Lascoördinator op IWE-niveau bij EXC4 - Volledig lasdossier met traceerbaarheid per naad Acceptatieniveau ISO 5817 klasse B, met extra eisen uit het bestek van de opdrachtgever Gebruikelijke NDO-omvang 100 procent op dwarsnaden in trekzones, 10 tot 20 procent op langsnaden #### Wie dat doet De opdrachtgever of zijn directievoerder keurt het lasplan. Wij stellen het op en bewaken de uitvoering. #### Bepaal uw uitvoeringsklasse (EXC) EN 1090-2 leidt de EXC af uit de gevolgklasse, de gebruikscategorie en de productiecategorie. Gevolgklasse (CC) CC1 gering gevolg CC2 normaal gevolg CC3 groot gevolg Gebruikscategorie (SC) SC1 overwegend statisch SC2 vermoeiing of seismisch Productiecategorie (PC) PC1 geen las boven S355, geen speciale eisen PC2 hogere staalsoort, holle profielen of zwaar laswerk Uitvoeringsklasse EXC2 [Hier helpen wij mee: EN 1090 ondersteuning](/diensten/en-1090-ondersteuning/)[Lees de sectorpagina](/sectoren/staalbouw/) Zet dit in mijn aanvraag -> Indicatief. De definitieve norm en klasse volgen uit het ontwerp, het contract of de risicobeoordeling. EN 1090-3 + ISO 15614-2 + ISO 9606-2 ## Aluminium constructie #### Wat u moet kunnen aantonen - Uitvoeringsklasse volgens EN 1090-3, niet EN 1090-2 - WPS en WPQR volgens ISO 15614-2, met de juiste legeringsgroep - Lassers gekwalificeerd volgens ISO 9606-2 - Acceptatieniveau volgens ISO 10042, niet ISO 5817 - Aandacht voor verweking in de warmte-beïnvloede zone Acceptatieniveau ISO 10042 klasse B, C of D, de aluminium tegenhanger van ISO 5817 Gebruikelijke NDO-omvang RT of UT op kritische naden; penetrant in plaats van magnetisch onderzoek #### Wie dat doet Dezelfde route als staal, maar met andere normen. Dat wordt in de praktijk vaak door elkaar gehaald. [Hier helpen wij mee: WPQR-kwalificatietraject](/diensten/wpqr-kwalificatie/)[Lees de sectorpagina](/sectoren/machinebouw/) Zet dit in mijn aanvraag -> Indicatief. De definitieve norm en klasse volgen uit het ontwerp, het contract of de risicobeoordeling. EN 13480 of ISO 3834 + ASME B31.3 ## RVS procesinstallatie #### Wat u moet kunnen aantonen - Juiste materiaalgroep in de WPS (304, 316, duplex of superduplex) - Wortelbescherming met vastgelegde zuurstofgrens - Ferrietgehalte gemeten bij duplex, binnen 30 tot 70 procent - Beitsen en passiveren of mechanisch nabehandelen aantoonbaar - PMI-controle op geleverd materiaal en toevoegmateriaal Acceptatieniveau ISO 5817 klasse B, plus eisen aan verkleuring en ferrietgehalte Gebruikelijke NDO-omvang Visueel op 100 procent, RT of UT op een afgesproken percentage, plus PMI #### Wie dat doet De opdrachtgever legt de eisen vast in het bestek. Wij vertalen ze naar WPS en controleplan. [Hier helpen wij mee: Lastechnisch advies](/diensten/lastechnisch-advies/)[Lees de sectorpagina](/sectoren/petrochemie-procesindustrie/) Zet dit in mijn aanvraag -> Indicatief. De definitieve norm en klasse volgen uit het ontwerp, het contract of de risicobeoordeling. ISO 5817 + de oorspronkelijke productnorm ## Reparatie of afgekeurd laswerk #### Wat u moet kunnen aantonen - Oorzaakanalyse: waarom is de las afgekeurd - Een reparatie-WPS die het uitslijpen en opnieuw lassen dekt - Beperking op het aantal reparaties op dezelfde plek - Herinspectie met dezelfde methode en hetzelfde acceptatieniveau - Vastlegging in een NCR met onderbouwde disposition Acceptatieniveau Hetzelfde niveau als de oorspronkelijke las, tenzij schriftelijk anders afgesproken Gebruikelijke NDO-omvang 100 procent op de reparatie, met dezelfde methode als waarmee de afwijking is gevonden #### Wie dat doet Een second opinion van een onafhankelijke partij maakt het verschil in een discussie over afkeur. [Hier helpen wij mee: Lasinspecteur inhuren](/diensten/lasinspecteur-inhuren/)[Lees de sectorpagina](/sectoren/staalbouw/) Zet dit in mijn aanvraag -> Indicatief. De definitieve norm en klasse volgen uit het ontwerp, het contract of de risicobeoordeling. ## Zo bepaalt u uw uitvoeringsklasse (EXC) 1 ### Bepaal de gevolgklasse (CC) CC1 bij gering gevolg van bezwijken, CC2 bij normaal gevolg en CC3 als bezwijken grote gevolgen heeft voor mensenlevens of de omgeving. De gevolgklasse komt uit EN 1990, bijlage B, en hoort door de constructeur te zijn vastgelegd. 2 ### Bepaal de gebruikscategorie (SC) SC1 voor overwegend statisch belaste constructies, SC2 zodra vermoeiing, seismische belasting of kraanbanen in het spel zijn. 3 ### Bepaal de productiecategorie (PC) PC1 als er niet boven S355 gelast wordt en er geen bijzondere eisen zijn, PC2 bij hogere staalsoorten, holle profielen met knooppuntlassen, warmbehandeling of zwaar laswerk. 4 ### Lees de uitvoeringsklasse af Met de drie keuzes leest u in tabel B.3 van EN 1090-2 de uitvoeringsklasse EXC1 tot EXC4 af. In de Nederlandse staalbouw komt EXC2 het vaakst voor. 5 ### Laat het vastleggen De uitvoeringsklasse hoort op de tekening of in het bestek te staan. Staat hij er niet, vraag er dan om: hij bepaalt uw WPS, uw NDO-omvang en uw acceptatiecriteria. ## Alle veertien producttypes op een rij - [Staalconstructie](#nk-staalbouw) EN 1090-2 + EN 1090-1 - [Drukvat of drukapparatuur](#nk-druk) PED 2014/68/EU + EN 13445 - [Industrieel leidingwerk](#nk-leiding) EN 13480 + PED - [Opslagtank](#nk-tank) EN 14015 of EN 12285 - [Schip of scheepsonderdeel](#nk-schip) Klasse-eisen (DNV, LR, BV) + IACS - [Spoorvoertuig of onderdeel](#nk-spoor) EN 15085-2 - [Machine of machineframe](#nk-machine) Machinerichtlijn 2006/42/EG + ISO 3834 - [Kraan of hijswerktuig](#nk-hijs) EN 1090-2 EXC3 of EXC4 + EN 13001 - [Voedingsmiddelen of farmacie](#nk-food) ISO 3834 + hygiënisch ontwerp (EHEDG) - [Waterstof of energietransitie](#nk-waterstof) PED + EN 13445 of EN 13480 - [Brug of kunstwerk](#nk-brug) EN 1090-2 EXC3 of EXC4 + ROK of RTD-richtlijn - [Aluminium constructie](#nk-aluminium) EN 1090-3 + ISO 15614-2 + ISO 9606-2 - [RVS procesinstallatie](#nk-rvs) EN 13480 of ISO 3834 + ASME B31.3 - [Reparatie of afgekeurd laswerk](#nk-reparatie) ISO 5817 + de oorspronkelijke productnorm ## Veelgestelde vragen Veelgestelde vragen over normen en uitvoeringsklassen ### Hoe weet ik welke lasnorm op mijn product van toepassing is? Dat volgt uit het product en de toepassing, niet uit het lasproces. Een draagconstructie van staal valt onder EN 1090-2, drukapparatuur onder de PED en EN 13445 of EN 13480, een spoorvoertuig onder EN 15085-2 en een machine onder de Machinerichtlijn met ISO 3834 als onderligger. Staat het niet in het bestek, kijk dan naar de richtlijn die op het eindproduct van toepassing is. ### Wat is het verschil tussen ISO 3834 en EN 1090? ISO 3834 stelt eisen aan de kwaliteitsborging van het lasproces in uw bedrijf. EN 1090 stelt eisen aan het product, de stalen draagconstructie, en verwijst voor de lasborging juist naar ISO 3834. ISO 3834 alleen geeft u dus geen CE-markering; EN 1090-1 doet dat wel. ### Wie bepaalt de uitvoeringsklasse EXC? De constructeur, in het ontwerp. De EXC volgt uit de gevolgklasse, de gebruikscategorie en de productiecategorie en hoort op de tekening of in het bestek te staan. Staat hij er niet, vraag er dan om voordat u gaat lassen: hij bepaalt uw WPS, uw NDO-omvang en uw acceptatiecriteria. ### Welk acceptatieniveau hoort bij welke uitvoeringsklasse? Als vuistregel: EXC1 hoort bij ISO 5817 klasse D, EXC2 bij klasse C met een aantal eisen uit klasse B, en EXC3 en EXC4 bij klasse B. EN 1090-2 geeft de exacte koppeling per onvolkomenheid; voor aluminium geldt ISO 10042 in plaats van ISO 5817. ### Mag een bedrijf met een EXC2-certificaat EXC3-werk uitvoeren? Nee. Het FPC-certificaat is afgegeven voor een bepaalde uitvoeringsklasse. Werk in een hogere klasse vraagt een uitbreiding van de certificering, met de bijbehorende lascoördinatie, kwalificaties en NDO-omvang. ### Hoeveel niet-destructief onderzoek is er nodig? Dat hangt af van de norm, de klasse en het naadtype. Bij EN 1090-2 loopt het van vrijwel niets in EXC1 tot 100 procent op dwarsnaden in EXC4. Bij drukapparatuur volgt de omvang uit de gekozen technische tabel van EN 13445. Het percentage hoort in het inspectieplan te staan voordat er gelast wordt. ## Een vraag over een lasnorm, een WPS of een inspectie? Stel hem gewoon. U krijgt persoonlijk antwoord van een lascoördinator die het werk zelf heeft gedaan, niet van een verkoper. [Stuur uw aanvraag](/offerte/) [Bellen 06 29 72 37 91](tel:+31629723791) --- DEHAAS Inspection, Manufacturing & Welding Consultancy, Rypsterdyk 2, 9036 JG Menaam. Telefoon 06 29 72 37 91, e-mail cdehaas@dehaasprojects.com, https://dehaasprojects.com.